Wat is glaucoom?

Glaucoom of groene staar is een veelvoorkomende aantasting van de oogzenuw en bestaat in twee vormen: chronisch glaucoom (“open hoek glaucoom”) en acuut glaucoom (“gesloten hoek glaucoom”). Hoewel glaucoom meestal voorkomt bij mensen ouder dan 45 jaar, kan de ziekte op elke leeftijd optreden.

De oogbol is gevuld met vocht dat onder een bepaalde druk staat, zodat het oog zijn vorm niet verliest. Dit vocht wordt voortdurend ververst; nieuw vocht wordt binnenin het oog afgescheiden en evenveel oud vocht vloeit af langs inwendige kanaaltjes naar de bloedbaan. Wanneer het vocht minder goed afvloeit door vernauwde of verstopte kanaaltjes, stijgt de oogdruk. Die drukverhoging tast de oogzenuw aan.

Oorzaken Glaucoom

In principe kan iedereen glaucoom krijgen. Volgende factoren vergroten de kans op glaucoom:

  • Hoge oogdruk
  • Erfelijkheid
  • Leeftijd: met het stijgen van de leeftijd, neemt de kans op glaucoom toe
  • Hoge bijziendheid
  • Bepaalde geneesmiddelen of oogdruppels
  • Oogzenuwafwijkingen, hoge bloeddruk of een oogtrauma
  • Mensen van Afrikaanse oorsprong hebben meer kans op glaucoom

Chronisch glaucoom (open hoek glaucoom)

Wat is open-hoek Glaucoom?

Dit is de meest voorkomende vorm, gekenmerkt door een hoge oogdruk, een afwijkende oogzenuw en een afwijkend gezichtsveld. In een vroeg stadium is deze vorm goed te behandelen. Bij open hoek glaucoom is het afvoersysteem deels verstopt, zodat de oogdruk binnenin het oog stijgt (meestal > 21 mmHg). Indien de oogdruk langdurig te hoog is, leidt dit tot schade en gradueel afsterven van de oogzenuwvezels en tot verlies van zicht.

Symptomen chronisch glaucoom

Chronisch glaucoom verloopt veelal sluipend. In het beginstadium veroorzaakt deze vorm van glaucoom geen klachten omdat geleidelijk aan delen van het perifere gezichtsveld uitvallen, wat niet altijd opgemerkt wordt. Het is niet pijnlijk en het centrale zicht blijft nog lang intact.
Patiënten ondervinden hinder bij het autorijden, lezen, met de computer werken en gaan slechter zien in het schermlicht of donker.
Bij ernstige uitval ontstaat kokerzien. Bij vergevorderd glaucoom kan uiteindelijk het meest centrale deel ook aangetast worden en leiden tot blindheid.

Behandeling

Indien chronisch glaucoom werd vastgesteld, probeert de oogarts eerst met oogdruppels (oogcollyres) de oogdruk te verlagen. Indien oogdruppels niet (meer) volstaan, kan een laserbehandeling helpen. Voor chronisch glaucoom is dit lasertrabeculoplastiek, een techniek waarbij laserenergie wordt gebruikt om het afvoersysteem van inwendig oogvocht te openen om de oogdruk laag te houden.

Indien een laserbehandeling niet lukt, moet worden overgegaan tot chirurgie. Bij chronisch glaucoom gebruikt men een filtratieprocedure.

Voor meer informatie, maak een afspraak met een van onze ervaren chrirurgen.

Acuut glaucoom (gesloten hoek glaucoom)

Deze acute vorm van glaucoom komt veel minder vaak voor dan chronisch glaucoom, maar is gevaarlijk omdat hij op een korte tijd een ernstig gezichtsverlies en zelfs blindheid kan veroorzaken. Bij gesloten hoek glaucoom wordt het afvoersysteem volledige afgesloten, waarbij de oogdruk op korte tijd (vaak slechts enkele uren) zéér sterk stijgt, vaak tot > 50 mmHg.

Symptomen acuut glaucoom

In tegenstelling tot chronisch glaucoom, zijn de symptomen van deze vorm wel snel duidelijk: pijnlijke, rode en doffe ogen. De oogbol voelt hard en gevoelig aan en vaak is er sprake van een wazig zicht. Daarnaast treden er algemene ziekteverschijnselen op: misselijkheid, hoofdpijn, braken, buikpijn.
Herkenning van dit ziektebeeld is zeer belangrijk, omdat een snelle behandeling noodzakelijk is. Bij acuut glaucoom kan er al binnen een paar dagen blijvende en onherstelbare vermindering van het gezichtsvermogen ontstaan.

Behandeling

Indien acuut glaucoom werd vastgesteld, probeert de oogarts eerst met oogdruppels (oogcollyres) de oogdruk te verlagen.
Indien oogdruppels niet (meer) volstaan, kan een laserbehandeling helpen. Bij acuut glaucoom wordt een “Yag-laser iridotomie” uitgevoerd, waarbij er een minuscuul klein gaatje gemaakt wordt in de iris, waardoor de afvoer van oogvocht weer mogelijk wordt gemaakt en de oogdruk kan dalen.

Indien een laserbehandeling niet lukt, moet worden overgegaan tot chirurgie. Bij acuut glaucoom wordt er een klein gaatje in het bovenste gedeelte van de iris gemaakt (iridectomie). Ook is het mogelijk om de ooglens te verwijderen zodat er meer ruimte in het voorste deel van het oog gecreëerd wordt (lensextractie).

Voor meer informatie, maak een afspraak met een van onze ervaren chrirurgen.

Glaucoom: Onderzoeksmethode

Glaucoom wordt het best opgespoord voor de symptomen optreden. Enkel een oogdrukmeting geeft een vals gevoel van veiligheid. Niet iedereen met verhoogde oogdruk krijgt glaucoom, want de oogzenuwcellen van sommige mensen verdragen een hogere oogdruk. Anderzijds is niet iedereen met een normale oogdruk veilig, want sommige mensen hebben gevoelige oogzenuwcellen die al afsterven bij een oogdruk < 21 mmHg. Vaak is een bijkomende slechte doorbloeding van het oog hiervan de oorzaak. Oogfundusonderzoek (inwendige oog bekijken om afwijkingen van het netvlies vast te stellen) wordt gebruikt om te zien in welke mate de oogzenuw een uitholling vertoont. Deze kan ook vastgesteld worden door foto’s. Toenemende uitholling bij opeenvolgende bezoeken, is een teken van glaucoom. Andere onderzoeksmethodes:

  • Oogdrukmeting met non-contact of contactmethode.
  • Gezichtsveldonderzoek of perimetrie om vroegtijdig blinde zones op te sporen, lang voordat men die zelf opmerkt.
  • Gonioscopie (onderzoek van de voorkamerhoek) om de vorm van glaucoom te bepalen.
  • Pachymetrie (onderzoek van de hoornvliesdikte) als correctiemeter voor de gemeten oogdrukwaarde.
  • “Scheimpflug” analyse (onderzoek van de voorkamer[hoek])