Wat is keratoconus?

Het hoornvlies of cornea is het doorzichtige deel van de buitenkant van het oog waardoor het licht naar binnen valt. Een normaal hoornvlies heeft de vorm van een mooie ronde voetbal en is opgebouwd uit collageenvezels, die het hoornvlies structuur en stevigheid geven.

Keratoconus is een progressieve afwijking aan het hoornvlies ter hoogte van deze collageenvezels, waarbij het hoornvlies langzaamaan dunner wordt en verandert van een bolle vorm in een spitse (kegel) vorm.

Door de progressieve verdunning van het hoornvlies ontstaat er een uitstulping met onregelmatig astigmatisme (ovaal oog) en toenemende myopie (bijziendheid) als gevolg. Bijna altijd (80-90%) worden beide ogen aangetast, maar meestal is er een verschil in ernst tussen beide ogen (dubbelzijdige asymmetrische aandoening). Keratoconus ontwikkelt zich meestal rond de puberteit tot de leeftijd van ongeveer 45 jaar en komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

Voor meer info, maak vrijblijvend een afspraak bij één van onze ervaren dokters.

Wat zijn de symptomen van Keratoconus?

Keratoconus is moeilijk vast te stellen, omdat hij bijna altijd langzaam begint. Mogelijke symptomen zijn:

  • Een vervormd en verminderd zicht, vergelijkbaar met kijken in een lachspiegel
  • Overgevoeligheid voor licht
  • Verandering in sterkte van bril en/of lenzen
  • Jeukende ogen
  • Vaak wrijven in de ogen
  • Dubbelzicht als één oog is afgeschermd

Wat kan Keratoconus veroorzaken?

De feitelijke oorzaak van keratoconus is niet bekend. Waarschijnlijk spelen meerdere factoren een rol: erfelijke (10%) en omgevingsfactoren.
Andere mogelijke oorzaken kunnen zijn:

  • Regelmatig in de ogen wrijven bij mensen met een oogallergie
  • Lichamelijke aandoeningen, bv. syndroom van Down, Turner, osteogenesis imperfecta, atopisch eczeem, bindweefselziekte,…
  • Oogheelkundige aandoeningen
  • Gevolg van refractieve chirurgie

Hoe behandelen we Keratoconus?

In eerste instantie kan keratoconus behandeld worden met corrigerende glazen of (half) harde contactlenzen, maar de kans is groot dat er na verloop van tijd een progressieve intolerantie optreedt. Indien de afwijking verder evolueert, was tot hier toe enkel een hoornvliestransplantatie mogelijk, met een hoge kans op verwikkelingen.

Recent bestaat nu een nieuwe technologie die de toenemende verdunning van het hoornvlies kan stoppen, nl. Ultraviolet Crosslink, en een methode om de hoornvliesvorm te normaliseren, nl. intracorneale ringen.

Ultraviolet Crosslink

Bij keratoconus is er sprake van verminderde cross-links tussen collageenvezels waardoor de stevigheid van het hoornvlies afgenomen is.

Ultraviolet Crosslink is een nieuwe techniek. De doelstelling van deze behandeling is het versterken van de collagene structuur in het middelste deel van het hoornvlies door het vormen van nieuwe verbindingen tussen de collageenvezels. Hierdoor neemt de stijfheid en de stabiliteit van het hoornvlies toe en wordt het centrale, zwakkere en dunnere deel van het hoornvlies afgevlakt. Bijziendheid en astigmatisme nemen af. Deze behandeling heeft geen zin bij keratoconus in een vergevorderd stadium.

Principe
Het hoornvlies wordt ingedruppeld met een fotosensibele vloeistof (riboflavine) die doordringt in de diepere lagen van het hoornvlies. Vervolgens wordt het hoornvlies bestraald met ultraviolet-A licht, waardoor extra verbindingen ontstaan tussen de collageenvezels en de dikte van de collageenvezels toeneemt. De collageenvezels worden drie keer sterker en dit proces stabiliseert zich na 6 maanden. Het hoornvlies wordt daardoor vlakker of minder steil waardoor het gezichtsvermogen kan toenemen. Dit kan de progressie van keratoconus tegenhouden tijdens de progressieve fase.

Voordelen
Waar tot nu toe deze behandeling meer dan 1 uur (30 minuten druppelen, 30 minuten UV) duurde, kan dankzij de AVEDRO technologie deze beperkt worden tot maximaal 20 minuten druppelen en 4 minuten UV-bestraling. Dit heeft hoofdzakelijk te maken met de gewijzigde productvorm en de hogere energie van de UV-bron.
Een bijkomend voordeel is dat de therapie nu transepitheliaal kan uitgevoerd worden, waardoor er geen postoperatieve pijn is.

Refractie-afwijkingen (myopie, onregelmatig astigmatisme) worden voorafgaandelijk behandeld met lasers (met topografie geleide Excimer laser) of nadien met torische phake implantlenzen.

Wie komt in aanmerking?

  • Preventie van keratoconusvorming
  • Behandeling van de progressieve vorm van keratoconus
  • Behandeling van ectasie (uitpuilen) van de cornea
  • Instabiliteit van het hoornvlies na radiaire keratotomie (krasjes in het oog om bijziendheid te corrigeren)
  • Bij chronisch corneaoedeem (zwelling) en bij resistent cornea ulcus (zweer)
  • Bij recidieve keratoconus na een hoornvliestransplantatie

Risico’s

Mogelijke risico’s bij deze ingreep zijn vertraagde wondheling, afwijkende wondheling (risico is lager door AVEDRO technologie) en postoperatieve infecties.

Wie komt niet in aanmerking?
Mensen met een corneadikte < 325 µm, met epitheliale helingsproblemen, met herpes keratitis en bij zwangerschap.

Intracorneale ringen (Intacts)

Principe

Intracorneale ringen kunnen gebruikt worden bij intolerantie voor contactlenzen en om een eventuele hoornvliestransplantatie uit te stellen. Er worden ambulant of onder lokale anesthesie 1 of 2 halfcirkelvormige ringen geplaatst in de buitenste ring van het hoornvlies. Hierbij wordt het centrale, dunnere deel van het hoornvlies afgevlakt waardoor myopie en astigmatisme afnemen. De ringen ondersteunen tevens het zwakkere, uitpuilende deel van het hoornvlies.

Deze techniek, die al meer dan 15 jaar bestaat, geraakt recent opnieuw in een stroomversnelling aangezien de tunnelisatie die vroeger mechanisch moest gebeuren nu met meer precisie door een lasertoestel (Ziemer) wordt uitgevoerd. De onregelmatige vorm van het hoornvlies wordt verbeterd, waardoor de levenskwaliteit van de patiënt duidelijk toeneemt.

In ongeveer 10% van de gevallen is een aanpassing van de intracorneale ringen nodig.

Risico’s
Mogelijke complicaties zijn het verplaatsen van de ring of postoperatieve infecties, maar deze kunnen op een eenvoudige manier behandeld worden indien ze vroegtijdig opgemerkt worden. Na de operatie kan er voorbijgaand irritatie, halos en fotofobie waargenomen worden.

Hoornvliestransplantatie

Indien bovengenoemde behandelingen niet meer mogelijk zijn, wordt een hoornvliestransplantatie overwogen. Bij verdere progressie van keratoconus lukt het aanmeten van contactlenzen niet meer en kan een transplantatie uitkomst bieden. Ongeveer 20% van de keratoconuspatiënten bereikt uiteindelijk deze fase.

Voor meer info, maak vrijblijvend een afspraak bij één van onze ervaren dokters.