Wat is macula degeneratie?

In het centrum van het netvlies ligt de macula of gele vlek, de plaats die verantwoordelijk is voor de centrale gezichtsscherpte.

Macula degeneratie of maculaire degeneratie is een oogaandoening waarbij er schade ontstaat aan de macula of gele vlek, waardoor deze niet meer optimaal functioneert en de centrale gezichtsscherpte achteruit gaat. In de meeste gevallen wordt het perifere zicht gespaard.

De belangrijkste typen macula degeneratie zijn juveniele macula degeneratie en leeftijdsgebonden macula degeneratie. Juveniele macula degeneratie treedt op jonge leeftijd op en is erfelijk, maar komt betrekkelijk weinig voor. Meestal zijn beide ogen aangetast.

Leeftijdsgebonden macula degeneratie begint rond de 50 jaar. Erfelijkheid speelt hierin geen rol. De twee meest voorkomende vormen van leeftijdsgebonden maculaire degeneratie zijn de droge en natte vorm:

foto OOGAANDOENING OCTDe droge vorm, ook atrofische degeneratie genoemd, is de meest voorkomende (80%) maar de minst ernstige vorm van leeftijdsgebonden macula degeneratie. Het wordt veroorzaakt door ouderdom en verdunning van de weefsels van de macula, een natuurlijk verouderingsproces. Gewoonlijk zijn beide ogen min of meer aangetast en verloopt het verlies aan gezichtsscherpte meestal geleidelijk. Het perifere zicht blijft intact.

De natte vorm, ook exsudatieve of hemorragische vorm genoemd, is ongunstiger en komt gelukkig minder vaak voor (20%). Door het gebrek aan voedingsstoffen en zuurstof in het netvlies, worden nieuwe bloedvaatjes gevormd onder de gele vlek die broos en slecht zijn. Deze abnormale bloedvaten veroorzaken een lekkage van vocht en soms zelf van bloed. Deze vochtopstapeling in de macula (= macula oedeem) verstoort het centrale zicht. Het verlies van gezichtsscherpte kan dan snel en uitgesproken zijn. Het andere oog kan nog een tijd redelijk goed blijven, maar vroeg of laat kunnen beide ogen getroffen worden. Deze toestand kan uiteindelijk leiden tot zware littekenvorming in de macula. In sommige gevallen kan ook het perifere zicht in bepaalde mate worden aangetast.

Meer informatie nodig? Maak vrijblijvend een afspraak bij een van onze ervaren chirurgen.

Macula degeneratie: symptomen

Volgende klachten zijn eigen aan macula degeneratie:

  • Daling van de gezichtsscherpte: het centrale zicht neemt af (minder goed of wazig zien bij lezen, TV-kijken), het perifere zicht blijft vrijwel altijd intact. Het scherpe zicht verdwijnt en er blijft midden in het beeld een vlek achter. Dit kan leiden tot slechtziendheid voor veraf en dichtbij
  • Vervorming van het beeld: rechte lijnen worden niet meer recht maar krom waargenomen
  • Visuele beperkingen, zoals moeite met lezen, verminderd nachtzicht, visuele sensaties die er in werkelijkheid niet zijn

Macula degeneratie: oorzaken

Hoewel de werkelijke oorzaak van macula degeneratie niet bekend is, wordt het vaak slijtage genoemd. Een aantal factoren kunnen een rol spelen:

  • Leeftijd en roken zijn de belangrijkste risicofactoren
  • Erfelijkheid en afwijkingen in het erfelijk materiaal
  • Voeding: verzadigde vetten en cholesterol, alcohol en gebrek aan anti-oxidanten zijn mogelijk betrokken bij het ontstaan van macula degeneratie

Macula degeneratie: behandeling

Er bestaat geen behandeling om deze ziekte te genezen, noch voor de droge noch voor de natte vorm. Er bestaat gelukkig wel een behandeling om de toestand te stabiliseren.
Het vroegtijdig opsporen van de macula degeneratie is dus van groot belang om de behandeling te kunnen opstarten.

Onderzoeksmethodes

  • Directe en indirecte oftalmoscopie (onderzoek van de achterkant van het oog)
  • Fluoangiografie (onderzoek van het netvlies met contrastvloeistof)
  • Optical Coherence Tomography (OCT) (onderzoek van het netvlies met laser)

Behandeling van de droge vorm

Innemen van bepaalde voedingssupplementen, zoals vitamines, anti-oxidanten en bepaalde oligo-elementen.

Behandeling van de natte vorm

Op dit moment zijn injecties met vaatgroeiremmende middelen de beste behandeling van natte macula degeneratie. Deze injecties kunnen de vorming van nieuwe, abnormale bloedvaten en lekkage verminderen. Het middel wordt geïnjecteerd in het oog in de glasvochtruimte (= intravitreale injectie) en deze injectie moet meermaals uitgevoerd worden. Tussentijdse controles gebeuren d.m.v. OCT onderzoek.

Omdat macula degeneratie vaak verergert zonder behandeling, is de doelstelling van deze behandeling het behoud (en eventuele verbetering) van de gezichtsscherpte.
Andere mogelijke behandelingen zijn een behandeling met een conventionele (thermische) laser en Photo Dynamische Therapie (PDT), en “low vision” (optische hulpmiddelen zoals een loupe, leeslineaal, loupebril, betere verlichting, …).

Meer informatie nodig? Maak vrijblijvend een afspraak bij een van onze ervaren chirurgen.