Wat is strabisme?

Strabisme of scheelzien is een afwijking van de stand van de ogen, waarbij de ogen niet meer op hetzelfde punt gericht zijn. De aandoening ontstaat meestal op kinderleeftijd, maar kan ook bij volwassenen optreden.

Er zijn verschillende vormen van strabisme:

  • Bij de meest voorkomende vorm van scheelzien, convergent strabisme, draait er één oog (soms allebei) naar de neus toe.
  • Bij divergent strabisme staat het oog naar buiten
  • Het oog kan ook naar boven (sursumvergens) of naar beneden (deosumvergens) staan

Scheel kijken komt voor bij ongeveer 2-5% van de kinderen en komt vaker voor na het eerste levensjaar. Hun afwijkende oogstand wordt als lelijk ervaren, waardoor schele kinderen vaak worden geplaagd. Het is echter niet alleen een esthetisch probleem. De voornaamste reden om scheelzien al op jonge leeftijd op te sporen en te behandelen is om te voorkomen dat een oog lui wordt (amblyopia).

Lui oog

Wanneer scheelzien al op jonge leeftijd ontstaat, gaat het kind zelden dubbelzien. Het dubbelbeeld wordt in de hersenen onderdrukt. Als het beeld van hetzelfde oog gedurende lange tijd wordt onderdrukt, gaat dit oog zich niet zo goed ontwikkelen waardoor het gezichtsvermogen achteruitgaat (= lui oog) en bepaalde details niet goed zichtbaar zijn. Wanneer de ogen beurtelings scheel kijken, is de kans op een lui oog klein. Een lui oog geneest niet uit zichzelf en is alleen bij kinderen tot ongeveer 7 jaar met succes te behandelen.

Indien scheelzien ontstaat na het achtste levensjaar, of op volwassen leeftijd, dan is het vermogen van de hersenen om het afwijkende beeld te onderdrukken verloren gegaan. Scheelzien leidt dan niet tot een lui oog omdat de hersenfuncties al volledig zijn ontwikkeld. De patiënt ziet dus dan wel dubbel, omdat de signalen van beide ogen apart worden waargenomen.

Meer info? Neem vrijblijvend contact op voor een afspraak.

Symptomen strabisme

Een flinke scheelziensafwijking is duidelijk zichtbaar. Maar er zijn ook kleinere afwijkingen die nauwelijks opvallen (micro-strabisme) en minder ernstig lijken. De gevolgen zijn echter gelijk; ook bij micro-strabisme kan er al sprake zijn van een zeer slechtziend lui oog.

Bij scheelzien op latere leeftijd (na 8 jaar) is de kans op een lui oog klein, maar kan er dubbelzien optreden. Men knijpt dan vaak één oog dicht, houdt de hand voor het oog of klaagt over dubbelzien. Verder kan men last krijgen van onzekere bewegingen, bv. misstappen, ernaast grijpen, moeilijk afstanden kunnen inschatten.

Wat zijn de oorzaken van strabisme?

Mensen zien met beide ogen. De beelden uit beide ogen worden in de hersenen verenigd tot één beeld. Dit vermogen tot tweeogig zien ontwikkelt zich in de eerste 6-7 jaar van het kind. Als deze ontwikkeling wordt verstoord, kan scheelzien optreden. De oorzaken van scheelzien bij kinderen zijn niet altijd duidelijk, maar waarschijnlijk spelen erfelijke en omgevingsfactoren een rol:

  • Erfelijke aanleg
  • Oogheelkundige afwijkingen
  • Refractie-afwijkingen (bv. hoge hypermetropie), verschil in sterkte tussen beide ogen
  • Medische problemen in de periode rond de geboorte
  • Aandoeningen van de hersenzenuwen, voornamelijk oorzaak van scheelzien op latere leeftijd. Een slecht functionerende hersenzenuw kan ook ontstaan door allerlei aandoeningen, bv. infarcten, suikerziekte, …
  • Vroeggeboorte, roken of drugs tijdens de zwangerschap

Hoe wordt strabisme of scheelzien behandeld?

De behandeling van strabisme kan langdurig zijn en bestaan uit:

  • Een bril, al of niet met prisma’s
  • Oefeningen
  • Behandeling van het lui oog
  • Een strabismusoperatie

Behandeling lui oog

Als strabisme gepaard gaat met een lui oog, wordt eerst het luie oog behandeld voordat de eventuele oogspiercorrectie wordt uitgevoerd. Deze behandeling omvat volgende methoden: het afplakken van het goede oog, het voorschrijven van een bril, en oogdruppels indien nodig.
Pas in een later stadium wordt er indien nodig een strabismusoperatie voorgesteld.

Strabismusoperatie

Bij een deel van de scheelziende kinderen moeten vroeg of laat de ogen worden rechtgezet. Er wordt dan een strabismusoperatie of oogspieroperatie verricht, waarbij de oogspieren die aan de buitenkant van de oogbol vastzitten, verzwakt of versterkt worden door ze te verplaatsen of in te korten. Dit kan aan één of aan beide ogen gebeuren.
In ongeveer 80% van de gevallen volstaat één operatie, maar soms is een tweede operatie noodzakelijk, bv. bij een duidelijke onder- of overcorrectie. Bij oogspieroperaties op oudere leeftijd is het erg belangrijk vooraf goed te onderzoeken in hoeverre er kans bestaat op dubbelzien na een operatie. Soms zijn de hersenen zo goed aangepast aan de bestaande schele oogstand dat het onmogelijk is een cosmetisch storend scheelzien te corrigeren zonder dubbelzien te veroorzaken. In dat geval moet van een operatie worden afgezien

Meer info? Neem vrijblijvend contact op voor een afspraak.